Hünkâr İskelesi Antlaşması
8 Temmuz 1833’te Rusya ile Osmanlı Devleti arasında imzalanan antlaşma.
Yunanistan’da ve Arabistan Yarımadasında Osmanlı Devletine büyük hizmetler
yapmış olan Mısır Valisi Mehmed Ali Paşa, kendisine verilen yanlış bir haber
üzerine, Osmanlılara karşı oğlu İbrahim Paşa'nın kumandasında, Suriye tarafına
asker sevk etmişti. Üç gün süren muharebede Mısır askeri, çokluğu ve intizamlı
olması sebebiyle galip gelerek Kütahya’ya kadar ilerledi. Fransızlar ve İngilizler,
Müslümanları birbirine düşürmek için Mehmed Ali Paşayı, Osmanlılara karşı
kışkırtıyorlardı. Osmanlı Devletinin bütünlüğünü sarsacak gibi görünen Mısır
meselesini halletmek isteyen Sultan İkinci Mahmud Han, Rusya ile Hünkâr İskelesi
Antlaşmasıyla ittifak akdine mecbur kaldı.
8 Temmuz 1833’te imzalanan antlaşma, 6 açık ve biri gizli olmak üzere yedi maddeden meydana geliyor ve 8 sene için geçerli sayılıyordu. Antlaşmanın açık maddelerinde;
1. İki devletin sadece savunma maksadıyla bu antlaşmayı imzaladığı,
2. Herhangi bir savaş vukuunda birbirlerine yardım edecekleri,
3. Yardımı isteyenin diğerinin masraflarını karşılayacağı,
4. Sürenin 8 yılı aşmayacağı,
5. İki ay içinde onaylanacağı,
gibi hususlar bulunuyordu.
Gizli maddede ise; Rusya, Batı ile savaşa girdiği anda, Osmanlıların, boğazları Batılılara kapatacağı hususu vardı.
Fransa ve İngiltere, antlaşmanın imzalandığını öğrenir öğrenemez, antlaşmayı protesto ettiler. Bir İngiliz donanması, İzmir önlerine geldi. Avusturya, Hünkâr İskelesi Antlaşmasının sakıncalarını, Çar hükümetine anlattı. Çar Nikola, antlaşmayı bozmamakla birlikte, şartlarını yerine getirmeyeceğini söyleyerek, ortalığı yatıştırdı. Zaten, mecburiyetlerden doğan antlaşma, tatbik edilmedi.